Gemeente in Fryslân

Teelt en spuitzone in Opsterland

In Opsterland ligt in 2025 14.567 hectare landbouwgrond met een opgegeven gewas. De grootste teelten zijn grasland, maïs (snijmaïs, korrelmaïs) en consumptieaardappelen. 270 hectare (1,9%) daarvan zijn teelten waarbij volgens het CBS gemiddeld 7,5 kilo werkzame stof of meer per hectare per jaar wordt gebruikt, vooral consumptieaardappelen, pootaardappelen en zetmeelaardappelen.

14.567 halandbouwgrond met een opgegeven gewas (2025)
1,9%daarvan teelt met hoog middelengebruik (7,5 kg/ha of meer)
12 habloembollen, waarvan 12 ha lelies
0,0 hafruitteelt (appels, peren, overig fruit)
GewasOppervlakte 2025Middelengebruik (CBS)
Grasland 12.039 ha Grasland, natuur
Maïs (snijmaïs, korrelmaïs) 1.939 ha Laag
0,6 kg/ha
Consumptieaardappelen 150 ha Hoog
9,6 kg/ha
Overige akkerbouw en groenbemesters 131 ha Geen cijfer
Pootaardappelen 63 ha Zeer hoog
20,1 kg/ha
Wintergerst 49 ha Laag
1,2 kg/ha
Zetmeelaardappelen 45 ha Hoog
7,8 kg/ha
Suikerbieten 35 ha Gemiddeld
3,2 kg/ha
Wintertarwe 19 ha Laag
1,7 kg/ha
Zaaiuien 18 ha Gemiddeld
6,2 kg/ha

Bron: Basisregistratie Gewaspercelen 2025 (RVO, via PDOK), percelen toegewezen op een punt binnen het perceel. Middelengebruik: landelijk gemiddelde per gewas uit CBS-tabel 85130NED (2024), kilo werkzame stof per hectare per jaar. Dat is geen meting op deze percelen en zegt niets over giftigheid.

Het areaal intensieve teelt is sinds 2021 gegroeid van 224 hectare naar 270 hectare. Omdat telers van perceel wisselen (vruchtwisseling), verschuift dit van jaar tot jaar.

Buurten in Opsterland

Buurten met landbouwgrond, met de meeste hectares intensieve teelt bovenaan. In de bebouwde kom liggen weinig of geen percelen; daar telt vooral wat er aan de rand van de buurt staat. Doe voor je eigen straat de adrescheck.

BuurtLandbouw­grondIntensieve teeltBollenFruit
Bakkeveen-Buitengebied 1.052 ha 49 ha
(4,7%)
0,0 ha 0,0 ha
Langezwaag-Buitengebied 1.071 ha 44 ha
(4,1%)
6,1 ha 0,0 ha
Gorredijk-Buitengebied 766 ha 44 ha
(5,7%)
0,0 ha 0,0 ha
Wijnjewoude-Buitengebied-Kleine Groningen 1.624 ha 28 ha
(1,7%)
0,0 ha 0,0 ha
Lippenhuizen-Buitengebied 1.005 ha 27 ha
(2,7%)
5,5 ha 0,0 ha
Luxwoude-Buitengebied 335 ha 25 ha
(7,4%)
0,0 ha 0,0 ha
Hemrik-Buitengebied 619 ha 22 ha
(3,6%)
0,0 ha 0,0 ha
Siegerswoude-Buitengebied 1.180 ha 15 ha
(1,3%)
0,0 ha 0,0 ha
Terwispel-Buitengebied 1.061 ha 7,5 ha
(0,7%)
0,0 ha 0,0 ha
Ureterp-Buitengebied 1.829 ha 6,9 ha
(0,4%)
0,0 ha 0,0 ha
Beetsterzwaag-Buitengebied 620 ha 0,0 ha
(0,0%)
0,0 ha 0,0 ha
Beetsterzwaag-Olterterp 303 ha 0,0 ha
(0,0%)
0,0 ha 0,0 ha
Frieschepalen-Buitengebied 309 ha 0,0 ha
(0,0%)
0,0 ha 0,0 ha
Frieschepalen-Kom 3,4 ha 0,0 ha
(0,0%)
0,0 ha 0,0 ha
Hemrik-Kom 2,8 ha 0,0 ha
(0,0%)
0,0 ha 0,0 ha
Jonkerslân-Buitengebied 407 ha 0,0 ha
(0,0%)
0,0 ha 0,0 ha
Lippenhuizen-Kom 9,5 ha 0,0 ha
(0,0%)
0,0 ha 0,0 ha
Luxwoude-Kom 2,6 ha 0,0 ha
(0,0%)
0,0 ha 0,0 ha
Nij Beets-Buitengebied 1.440 ha 0,0 ha
(0,0%)
0,0 ha 0,0 ha
Nij Beets-Kom 18 ha 0,0 ha
(0,0%)
0,0 ha 0,0 ha
Siegerswoude-Kom 3,5 ha 0,0 ha
(0,0%)
0,0 ha 0,0 ha
Terwispel-Kom 7,2 ha 0,0 ha
(0,0%)
0,0 ha 0,0 ha
Tijnje-Buitengebied 869 ha 0,0 ha
(0,0%)
0,0 ha 0,0 ha
Tijnje-Kom 6,8 ha 0,0 ha
(0,0%)
0,0 ha 0,0 ha
Ureterp-Buorfinne 4,7 ha 0,0 ha
(0,0%)
0,0 ha 0,0 ha
Ureterp-Drachten-Azeven 6,4 ha 0,0 ha
(0,0%)
0,0 ha 0,0 ha
Ureterp-Fûgelliet 1,1 ha 0,0 ha
(0,0%)
0,0 ha 0,0 ha
Wijnjewoude-Centrum 3,6 ha 0,0 ha
(0,0%)
0,0 ha 0,0 ha
Wijnjewoude-Gentiaan 3,0 ha 0,0 ha
(0,0%)
0,0 ha 0,0 ha

21 buurten zonder landbouwpercelen (minder dan 1 hectare): daar staat niets in de gewaspercelenkaart.

Spuitzone: wat geldt er in Opsterland?

Een wettelijke spuitzone rond woningen bestaat niet. De afstand van 50 meter die je vaak hoort, komt uit vaste rechtspraak van de Raad van State: bij een nieuw bestemmings- of omgevingsplan vindt de rechter 50 meter tussen gevoelige functies (zoals woningen) en landbouwgrond waar middelen mogen worden gebruikt niet onredelijk. Een kleinere afstand kan alleen met onderzoek op die plek. Meer daarover in wat is een spuitzone.

Gemeenten kunnen in hun omgevingsplan eigen regels stellen, bijvoorbeeld over nieuwe bollenteelt dicht bij huizen. Of Opsterland dat heeft gedaan, lees je in het omgevingsplan op het Omgevingsloket.

Veelgestelde vragen

Wordt er in Opsterland veel gespoten?

Dat hangt af van het gewas. Van de 14.567 hectare landbouwgrond in Opsterland is 1,9% een teelt met een hoog middelengebruik volgens het CBS (7,5 kilo werkzame stof of meer per hectare per jaar). Hoeveel er op een bepaald perceel wordt gespoten, staat nergens openbaar.

Is er in Opsterland een spuitzone rond woningen?

Een wettelijke spuitzone rond woningen bestaat niet. De Raad van State vindt in vaste rechtspraak een afstand van 50 meter tussen nieuwe woningen en landbouwgrond waar middelen worden gebruikt niet onredelijk, en gemeenten kunnen in hun omgevingsplan eigen regels stellen. Of Opsterland dat heeft gedaan, lees je in het omgevingsplan op het Omgevingsloket.

Hoe weet ik wat er naast mijn huis wordt geteeld?

Vul je adres in bij de gratis check. Je ziet dan hoeveel teeltpercelen er binnen 50, 100 en 250 meter liggen en hoe intensief die teelten gemiddeld worden behandeld. Het rapport noemt per perceel het gewas, de afstand en wat er de afgelopen vijf jaar stond.

Waar komen deze cijfers vandaan?

De gewassen komen uit de Basisregistratie Gewaspercelen 2025 van RVO (via PDOK): het gewas dat de teler per perceel opgeeft, met peildatum 15 mei. Het middelengebruik per gewas komt uit CBS-tabel 85130NED (2024), een landelijk gemiddelde uit een enquête onder telers.